EMEKLİ AYLIĞI MI, DESTEK PRİMİ Mİ?
Ekim 2008 öncesi sigortalılık başlangıcı olanlar, emekli olduktan sonra özel sektörde iki yoldan birini seçebiliyor. Birincisi emekli maaşını tamamen kestirerek tüm sigorta kollarına prim ödemek.
İkincisi ise maaşını almaya devam ederken Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödemek. Şirket ortağı veya kendi işyerinin sahibi olan Bağ-Kur emeklileri ise maaşları kesilmeden ticari faaliyetlerine devam edebiliyor.
MAAŞINI KESTİREN EMEKLİNİN RAPOR HAKKI
Emekli aylığını kestirip tüm sigorta kollarına tabi çalışanlar hak kaybı yaşamıyor. Hastalık halinde yetkili hekim veya sağlık kurulundan istirahat raporu alındığında, geçici iş göremezliğin 3. gününden itibaren her gün için SGK rapor parası ödüyor. İş kazası ve meslek hastalığında ise herhangi bir bekleme süresi olmadan ilk günden itibaren iş göremezlik ödeneği veriliyor.
MAAŞINI KESTİRMEDEN ÇALIŞANLARIN DURUMU
Hem emekli maaşını alan hem de SGDP ile çalışanlar için kurallar farklı. Bu gruba hastalık ve analık sigortası kollarından rapor parası ödenmiyor.
Ancak iş kazası geçirmeleri veya meslek hastalığına tutulmaları halinde e-Ödenek sistemi ya da kâğıt ortamındaki raporlara dayanarak ilk günden itibaren her gün için geçici iş göremezlik ödeneği alabiliyorlar.
MALULLÜK AYLIĞI ALANLARDA KESİN YASAK
Malullük aylığı alanlar maaşlarını kestirmeden yeniden çalışamıyor. SGDP ödeyerek çalışmaları mevzuata aykırı.
Engelli emeklilik aylığı alanlar ise SGDP’li olarak çalışabiliyor. Yabancı ülke mevzuatına göre çalışmaya başlayanların malullük aylıkları da kesiliyor.
Aylığını kestirip yeniden çalışan maluller, hastalıkta 3. günden, iş kazası ve meslek hastalığında ise ilk günden itibaren tam rapor parası hakkına kavuşuyor.
KAMUDA ÇALIŞAN EMEKLİLERİN DURUMU
Genel bütçeli daireler, belediyeler, KİT’ler ve sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası kamuya ait kurumlarda emekli maaşı kesilmeden görev yapmak kural olarak yasak.
Kamuda 4/1-a kapsamında çalışan emekliler hastalandıklarında 3. günden, iş kazası ve meslek hastalığında ise her gün için geçici iş göremezlik ödeneği alabiliyor.
Sonuç olarak hem maaş hem rapor parası her durumda mümkün değil. Aylığını kestirip tam prim ödeyenler hastalıkta da koruma görürken, SGDP ile çalışanlar yalnızca iş kazası ve meslek hastalığında rapor parası alabiliyor.
Hayat pahalılığı nedeniyle işe dönen emeklilerin, işe giriş bildirgesindeki tercihi ve rapor gerekçesini dikkatle takip etmesi önem taşıyor.
